Karakterstructuren voor teams

Stel je een een groep van  vijf mensen voor die op expeditie gaan. Ze hebben allemaal een eerste dringende vraag:


Expeditielid 1: Hoe kan ik hier wegkomen? 

Expeditielid 2: Is er in deze expeditie wel genoeg voor mij? 
Expeditielid 3: Waarmee kan ik de anderen helpen?
Expeditielid 4: Word ik afgewezen door de anderen als ik mijn emoties laat zien?
Expeditielid 5: Wie van deze expeditie is te vertrouwen?

Zo gaat het ook binnen teams en organisaties. Herken je het? Wat gebeurt er in een team en richting de in- en externe klant als iedereen vanuit deze onveiligheid en onzekerheid aanwezig is, werkt en communiceert?


Karakterstructuren laten zien hoe iemand zich naar buiten toe manifesteert. En dan met name als het even moeilijk gaat of als iemand angst of stress ervaart. Het gaat over de neiging die mensen hebben om zich in die situaties te laten zien qua gedrag. Over de gewoontes waar ze dan onbewust ‘inschieten’. Karakterstructuren hebben we allemaal. Ze zijn niet goed. Ze zijn niet slecht. Het is een middel om jezelf beter te leren kennen en je blinde vlekken te zien. De structuren kun je zien als een set persoonlijke overlevingsstrategieën dievaak onbewust ingezet worden. Je kunt ze ook zien als jassen die iedereen aan de kapstok heeft hangen. Afhankelijk van de (spannende) situatie wordt een jas aangetrokken. Vaak al voordat het nodig is of helemaal niet nodig is. Het is erg handig om je bewust te zijn wanneer jij één van de jassen aantrekt en dus ook wanneer je er één aantrekt als het helemaal niet nodig is. 

Gedrag is niet wie iemand is. Gedrag kun je kiezen. Gedrag beïnvloedt gevoel en daarom is het heel handig en prettig om hier inzicht in te hebben. Als er inzicht is hoe je op bepaalde situaties reageert en communiceert, kun je bewust kiezen hoe je er in de toekomst mee om wilt gaan. Dat geeft op persoonlijk niveau meer regie en een blijer gevoel. In de samenwerking of samenleving met anderen heeft het ook een positieve invloed omdat mensen eerder naar zich-zelf kijken als veroorzaker van de omstandigheden in plaats van veelal te wijzen naar een ander.

Wat kun je ermee

Als je inzicht hebt in je persoonlijke karakterstructuren kun je het gebruiken om jezelf te ontwikkelen. Sommige conflicten, problemen en angsten lijken aan je vast te zitten en je lijkt er met een vast patroon op te reageren. Het is zoals het is. Het hoort bij jou. Je hoeft het niet te veranderen. Je kunt je er wel meer bewust van worden. Dan kun je kiezen hoe je ermee omgaat. Hoe je erop reageert. Hoe je er door communiceert. Dat geeft een andere reactie, een ander gevoel en een ander resultaat. Zowel voor jou als voor de mensen om je heen. Je zult je reactie op moeilijke en stressvolle situaties gaan herkennen. Het geeft je de mogelijkheid om te kiezen hoe je gaat reageren. Het leert je empathischer en effectiever te reageren. Daarnaast helpt het je om het gedrag van anderen makkelijker te begrijpen en er beter mee om te gaan. Het doorlopen van dit programma zorgt er niet voor dat een structuur  verdwijnt. Dat hoeft ook niet. Het is niet fout. Het bewustzijnsproces erover is een on-going proces. Kennis ervan en bewustzijn erop is een geschenk dat mensen de rest van hun leven kunnen gebruiken.